16 februari 2021

Geloof en wetenschap: conflict of complementair?

Door Tabitha

Door de predikanten van de Protestantse Gemeente Hoofddorp, waar ik zelf ook betrokken ben, was ik gevraagd om bij te dragen aan een avond over geloof en wetenschap voor jongeren uit de gemeente. Omdat dit een thema is wat ik erg boeiend vind en mij ook zelf bezighoudt, droeg ik graag mijn steentje bij. We hebben verschillende stellingen besproken en ik heb verteld over mijn eigen omgang met moeilijke vragen rond geloof en wetenschap.

Dinsdagavond 16 februari gingen we met ongeveer 10 jongeren in gesprek over geloof en wetenschap. Dit naar aanleiding van een aflevering van ‘Andries en de wetenschappers’ waarin een gelovige wetenschapper centraal stond. Onder leiding van ds. Arie de Winter, ds. Coen Wessel en mijzelf werden stellingen besproken die gingen over de spanning die er kan zijn tussen geloof en wetenschap. Is de Bijbel een betrouwbare bron, moeten we de Bijbelse verhalen letterlijk opvatten en hoe is God betrokken bij ons dagelijks leven? Geen gemakkelijke vragen, maar wel fijn om bij elkaar herkenning te kunnen vinden en dit in alle openheid te kunnen bespreken.

Hoe is er in de geschiedenis omgegaan met geloof en wetenschap?

Ik gaf een historisch overzicht van geloof en wetenschap, waaruit bleek dat geloof en wetenschap niet altijd tegenover elkaar stonden. In de middeleeuwen in Europa vond het intellectuele leven plaats in kloosters. Kloosters waren de kenniscentra van die tijd, omdat monniken boeken overschreven en zo dus veel kennis in hun bezit hadden. Geloof en wetenschap waren dus nog erg met elkaar verbonden. Ook werden het ‘boek van de Bijbel’ en het ‘boek van de natuur’ beiden als goddelijke openbaring gezien.

Van Biblebelt naar Amsterdam

Vervolgens vertelde ik over mijn eigen zoektocht en omgang met vragen rond geloof en wetenschap. ‘Van Biblebelt naar Amsterdam’, had ik als titel bedacht. Opgegroeid in een hervormd gezin op de Biblebelt, ben ik naast bedrijfskunde is ook theologie studeren in (het katholieke) Nijmegen. Zeker aan het begin van mijn studie had ik veel vragen en moest ik uitkijken het geloof en de wetenschappelijk bestudering van de theologie geen twee aparte werelden werden. 

Ik moest denken aan theoloog Richard Rohr die het in dit geval heeft over 3 ‘boxes’, 3 stappen die je als het ware doorloopt (zie onderstaand schema).

  1. Waar je in de eerste stap, die hij ‘order’ noemt, een overzichtelijk wereldbeeld hebt, gekregen vanuit je opvoeding,
  2. verandert dit in de tweede stap van ‘disorder.’ Met opgroeien en volwassen worden komen ook de kritische vragen en daar is op zich niets mis mee. Bestaande zekerheden komen dan op losse schroeven te staan en alles moet bevraagd worden. Het geval is wel dat dit bevragen doorschiet naar niets meer willen aannemen voordat je helemaal zeker weet dat iets zo is.
  3. Pas na ‘order’ en ‘disorder’ is er ruimte voor ‘reorder’ en is er ruimte voor een doorleefd geloof. Je weet dan waar je zelf voor staat en waar de vragen en twijfels zitten. Tegelijkertijd schrik je minder snel van deze vragen en kan je met een open blik met anderen met een andere levensvisie in gesprek gaan. 

Lees verder onder de afbeelding.

Voor mijzelf zijn de vragen niet verdwenen, maar mijn geloof heeft zich wel verdiept en verbreedt. Met theologe Rachel Held Evans kan ik oprecht zeggen: het geloof is “something I’m willing to be wrong about.”

Het was al met al een mooie en verrijkende avond met de jongeren van de Protestantse Gemeente Hoofddorp.

Leestips

Wie geïnteresseerd is in de thematiek rond geloof en wetenschap en zich hier verder in wil verdiepen kan ik de volgende websites en boeken aanraden:

Verder doorpraten over geloof en wetenschap of geïnteresseerd in het organiseren van een bijeenkomst hierover?

Stukje geschreven voor 'De Weerklank', uitgave van Protestantse Gemeente Hoofddorp

Lees ook: