6 april 2021

Faith Unraveled – Rachel Held Evans ★★★★

Door Tabitha
Mijn beoordeling:
4/5

Hoe Rachel Held Evans míjn vragen stelt

Al een hele tijd stond ‘Faith Unraveled’ ongelezen in mijn kast. Toch ben ik heel blij dat ik het alsnog gelezen heb, mijn eerste, maar zeker niet het laatste, boek van theologe Rachel Held Evans.

Verdrietig genoeg is ze op 4 mei 2019 op 37-jarige leeftijd overleden. Even oud overigens als Sela-zangeres Kinga Ban, die twee dagen later overleed.

‘Faith Unraveled’, eerder uitgegeven onder de titel ‘Evolving in Monkey Town’, schreef ze op 27-jarige leeftijd. Jong, maar zeker niet te jong om een heleboel wijsheid door te geven.

Ze beschrijft hoe ze opgroeit in een streng christelijke omgeving waar een hele duidelijke scheiding is tussen haar eigen ‘christelijke wereld’ en de ‘boze wereld’ daarbuiten, een soort Sodom en Gomorra. Deze mensen moeten vooral door middel van overtuigende argumenten, door apologetiek, overtuigd worden van het levensreddende belang van het christelijke geloof.

Bron: Bol.com

Met veel humor beschrijft Rachel hoe ze de perfecte christen probeert te zijn, haar Bijbel zelfs meeneemt naar gymles en elke kans aangrijpt om te vertellen dat haar vader theoloog is. Zo wint ze maar liefst vier jaar op rij de ‘Best Christian Attitude Award’ op school.

Dat er zo’n award bestaat is grappig, maar het streng christelijke en conservatieve klimaat in Amerika zoals ze dat beschrijft heeft me ook verbaasd. Hoe debatten over schepping vs. evolutie tot aan de rechtszaal uitgevochten worden en er zoiets bestaat als ‘Judgement Day houses’. Met spandoeken als: ‘10 dagen tot de Dag des Oordeels: ben je er klaar voor?’ worden mensen aangespoord om redding te zoeken.

Ze gaat naar Bryan College waar geleerd wordt dat alle mogelijk onderwerpen (politiek, economie, kunst, geschiedenis) bestudeerd kan worden vanuit een ‘biblical worldview.’ Langzamerhand begint Rachel meer en kritischere vragen te stellen. Waarom stelt elke christen dat hij God aan zijn kant heeft? Hoe zit het met onrecht in de wereld? Waarom wordt een onschuldige vrouw geëxecuteerd door de Taliban? Gaan alle niet-christenen naar de hel?

Zoals ze zelf scherp schrijft:

“If only born-again Christians go to heaven, then the piles of suitcases and bags of human hair displayed at the Holocaust Museum represents thousands upon thousands of men, women and children suffering eternal agony at the hands of an angry God. If salvation is available only for Christians, then the gospel isn’t good news at all. For most of the human race, it is terrible news” (p. 93).

Open, kwetsbaar en eerlijk neemt Rachel Held Evans je mee in haar vragen. Vragen die ook de mijne zijn. Vragen die soms niet gesteld lijken te mogen worden. Het was een verademing om me mee te laten nemen door haar vragen. Om herkenning te vinden en met het boek creëert ze ruimte voor die vragen. Laat ze zien dat vragen stellen geen teken van afvalligheid is, maar juist een betrokkenheid, nieuwsgierigheid, de Bijbel en het geloof serieus willen nemen en recht willen doen.

“You can’t get too far into the Gospel without noticing that Jesus made a pretty lousy apologist. I’m convinced he would have flunked out of any halfway decent Christian liberal arts institution. Jesus responded more with questions than with answers.”
Rachel Held Evans
'Faith unraveled', p. 102

Met haar oprechte vragen gaat ze telkens weer terug naar de Bijbel en ontdekt daar een hele andere Jezus dan wat haar omgeving van hem gemaakt heeft. Een Jezus die de regels brak, die niet focuste op geloof als dogmatische instemming, maar op een levend geloof met daden.

“Being a Christian, it seemed, isn’t about agreeing to a certain way; it is about embodying a certain way. It is about living as an incarnation of Jesus, as Jesus lived as an incarnation of God. It is about being Jesus… in tennis shoes.”
Rachel Held Evans
'Faith unraveled', p. 108

Rachel Held Evens komt dichtbij, komt dichtbij mijn eigen vragen, twijfels en kwetsbaarheid. Ze leert me dat daar een plek voor is. Dat zowel de wetenschap en de rationaliteit enerzijds, en het geloof, het gevoel, het mysterie samen gaan. Om beide aspecten, om beide kanten van mezelf ook, te omarmen, te verwelkomen en zo een persoon uit één stuk te zijn.

Niet voor niets is de ondertitel van het boek ‘How a girl who knew all the answers learned to ask questions.’ Dit is herkenbaar en ook ik heb veel zekerheden verruild voor vragen. “It bothered me that other people weren’t bothered” (p. 114). Ook dat is herkenbaar en hoe gemakkelijk mensen zeggen ‘Gods wegen zijn hoger dan onze wegen.’ Dat betekent niet dat er op elke vraag een antwoord moet zijn, maar geeft juist ontspannenheid en vrijheid om God op allerlei manieren zijn werk te laten doen en dit vaak op veel meer en veel verrassendere manieren doen dan we vaak denken, zo ben ik overtuigd.

“God’s ways are higher than our ways not because he is less compassionate than we are but because he is more compassionate than we can ever imagine.”
Rachel Held Evans
'Faith unraveled', p. 137

Slot

Gedurende het hele boek gaat Rachel Held Evans voorop. Ze is als een mentor, zo schreef ik ergens in de kantlijn, een inspirerende gids die de weg wijst. Ze leert vragen stellen, ze leert dat je met Bijbellezen ook onvermijdelijk jezelf meeneemt, dat geloven altijd dynamisch is en aan verandering onderhevig. Zonder met een moralistische vinger te wijzen, maakt ze duidelijk dat een statisch ‘zeker-weten’ niet het hoogst haalbare is van het geloof.

Zo weet Rachel Held Evans, ook na haar overlijden, te inspireren en samen met Anglicaanse priester Tish Warren is ze mijn favoriete vrouwelijke theoloog.

Na het lezen van het boek heb ik uitgeverij KokBoekencentrum benaderd of er misschien een vertaling van het boek kan komen, omdat ik ervan overtuigd ben dat veel meer mensen baat bij hebben bij dit boek.