7 november 2021

Onderzoek naar de NBV21, de eerbiedshoofdletters en godsbeelden

Door Tabitha
Voor het vak praktische theologie heb ik met twee studiegenoten een onderzoek gedaan naar de NBV21, dé Bijbel voor de 21e eeuw. Eén van de belangrijkste wijzigingen t.o.v. de editie uit 2004 is de toevoeging van een hoofdletter wanneer er naar God of Jezus verwezen wordt. Er staat nu ‘Hij’ of ‘Hem’ wanneer er naar Jezus verwezen wordt en geen ‘hij’ of ‘hem’. Dit wordt de eerbiedshoofdletter genoemd omdat het een stuk eerbied aangeeft en dat het Jezus is die aan het woord is.
 
We hebben voor dit onderzoek verschillende gebruikers van de NBV21 geïnterviewd om te vragen naar hun visie op de eerbiedhoofdletters. Niet alleen de eerbiedhoofdletters maar ook aanspreekvormen voor en eigenschappen van God werden besproken.
Het was erg interessant en het blijkt dat de stemmen van theologen, predikanten, een hoogleraar vertalen en gemeenteleden erg van elkaar kunnen verschillen.

De resultaten

Alle participanten in het onderzoek zijn gebruikers van de NBV21 en voor hen allemaal is de Bijbel een waardevol boek dat ze ook echt lezen als geloofsboek. Juist die betrokkenheid en emotionele kant maakt dat er iets op het spel staat bij de eerbiedhoofdletters en verschillende posities lijnrecht tegenover elkaar kunnen komen te staan. Niet alleen over de eerbiedshoofdletters maar ook over het aanspreken van God verschillen de visies van de participanten. De nabijheid en heiligheid van God worden belangrijk gevonden. Tegenstanders waarschuwen voor het te eenzijdig benadrukken van God als man, terwijl de voorstanders de hoofdletter als manier zien om Gods eerbied uit te drukken.
Achter deze verschillende visies zit uiteindelijk de vraag: Wie is God en welk beeld maak je van hem/haar? Welke (menselijke) voorstelling maak je daarvan en hoe druk je God’s zijn uit in taal?
In het onderzoek wordt duidelijk dat nabijheid door zowel voor- als tegenstanders belangrijk wordt gevonden, maar bijvoorbeeld ‘de Eeuwige’ of ‘Vader’ in dit geval voor verschillende participanten een verschillende gevoelswaarde heeft. Ook argumenten rond leesbaarheid en gewenning worden gebruikt om verschillende visies te onderbouwen.
 

Toch lijkt er bij beide visies hetzelfde op het spel te staan. Het gaat bij de eerbiedshoofdletters namelijk over het beeld van God en hoe je dat kunt vatten in menselijke taal. Ook in de bovenstaande quote heeft het gemeentelid het gevoel dat er aan “het totale beeld van God” wordt “geknibbeld en afgehaald” en dat vindt ze “erg”. Ook wanneer een respondent zegt: “Jezus is mannelijk, maar God is veel breder” gaat het om de vraag: Wie is God en welk beeld maak je van Hem/Haar?

Presentatie van de NBV21 in Den Haag

In Den Haag was de presentatie van de NBV21. Ik mocht erbij zijn en dat was leuk en het programma zat goed in elkaar. Het was mooi om te zien hoe de Bijbel leeft en hoe eeuwenoude woorden van generatie op generatie doorgegeven worden. Het is bijzonder hoe de Bijbel en alle schoonheid die daarin te vinden is nog altijd onverminderd relevant is.
De koning nam het eerste exemplaar in ontvangst en na afloop kregen alle aanwezigen als verrassing de NBV21 mee naar huis!

Lees ook: